Ủy ban Giáo dân trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam
Ban Nghiên Huấn
**********
THƯỜNG HUẤN GIÁO DÂN THÁNG 03/2026
BÀI 3 – LECTIO DIVINA – ĐỂ LỜI CHÚA LÀ ÁNH SÁNG SOI ĐƯỜNG
Trên hành trình đức tin của mỗi người môn đệ, việc đón nhận và chiêm niệm Lời Chúa không đơn thuần chỉ là một nhiệm vụ, mà trên hết là nguồn mạch sống tâm linh, giúp chúng ta lớn lên trong tình yêu Thiên Chúa và được đổi mới từng ngày. Phương pháp Lectio Divina – nghệ thuật đọc và suy niệm thâm sâu, vốn được các bậc thầy tu trì trong Giáo hội Công giáo gìn giữ và phát huy từ bao thế kỷ, nay ngày càng được nhiều giáo dân nhiệt tâm học hỏi, không chỉ để hiểu Lời Chúa mà còn để tăng cường đời sống đạo đức và ánh sáng thần linh chiếu soi cuộc đời mình.
Lectio Divina: Nghệ thuật sống với Lời Chúa
Từ thuở xưa, các Giáo phụ và thánh hiền trong Giáo hội đã thực hành việc đọc Kinh thánh không chỉ qua đôi mắt mà bằng cả tâm hồn, từng bước theo trình tự:
* Đọc: đọc chậm rãi, có ý thức, để từng lời, từng chữ Lời Chúa thấm nhập sâu thẳm trong trí nhớ và con tim.
* Suy niệm: để Lời ấy vang vọng, đào sâu ý nghĩa và soi sáng cho ta, giúp ta hiểu rõ hơn thánh ý Thiên Chúa và tác động của Lời trong đời sống cá nhân.
* Cầu nguyện: đáp lại Thiên Chúa bằng trái tim chân thành, trao gửi tâm tình, nguyện vọng, và xin ơn thánh hóa.
* Chiêm niệm: dừng lại trong tĩnh lặng nội tâm để tiếp nhận mầu nhiệm thần linh đang sống động trong Lời Chúa, cảm nhận Chúa trong tâm hồn, từ đó được biến đổi để làm chứng cho Lời ấy giữa đời.
Nhờ Lectio Divina, Lời Chúa trở nên ngọn đèn sáng soi rọi hành trình đức tin, là hơi thở nâng đỡ tâm linh, là sức mạnh thắp sáng lối đi cho chúng ta.
1. Lời Chúa là ánh sáng dẫn đường cho mỗi người môn đệ
Công đồng Vatican II trong Dei Verbum khẳng định rằng Lời Chúa là “nguồn mạch đức tin và ánh sáng sự sống.” Khi ta gắn bó sâu sắc với Lời Chúa, tâm hồn ta được biến đổi, trở thành ánh sáng giữa thế gian u tối, trở nên chứng nhân sống động cho Tin mừng giữa thế giới đầy thử thách.
Đức Giáo hoàng Phaolô VI trong Evangelii Nuntiandi nhấn mạnh rằng đời sống Kitô hữu phải luôn canh tân và dẫn dắt bởi Lời Chúa, đó là nền tảng không thể thiếu để phát sinh cầu nguyện và sứ vụ. Lời Chúa cần trở thành trung tâm của mọi tư tưởng, lời nói và hành động của người môn đệ, như một kim chỉ nam chắc chắn cho cuộc sống đức tin.
2. Cầu nguyện với Lời Chúa: Con đường thăng tiến tâm linh
Chúa Giêsu dạy: “Hãy ở lại trong Thầy như Thầy ở lại trong anh em” (Ga 15, 4). Khi ta cầu nguyện với Lời Chúa, ta không chỉ lặp lại những lời Thánh kinh, mà ta thực sự kết hiệp mật thiết với Đức Kitô, để được biến đổi bởi tình yêu Ngài, nhận được nguồn ơn thánh và sự bình an đích thực trong tâm hồn trên hành trình thăng tiến trong đời sống thiêng liêng.
3. Lời Chúa nuôi dưỡng nội lực cho sứ vụ loan báo Tin mừng
Trong văn kiện Redemptoris Missio, Đức Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II nhấn mạnh rằng sứ vụ loan báo Tin mừng chỉ có thể vững chắc khi xuất phát từ một đời sống luôn gắn bó mật thiết với Lời Chúa – nguồn sức mạnh thiêng liêng không bao giờ cạn kiệt, giúp người truyền giáo không ngừng được hết lòng làm chứng cho Tin mừng giữa thế giới ngày nay. Đồng thời, Pathways for the Implementation Phase của Thượng Hội đồng Giám mục 2024 cũng tái khẳng định tầm quan trọng của việc lắng nghe Lời Chúa và đồng hành trong hiệp hành trên hành trình đức tin.
Chứng nhân từ hành trình sống Lời Chúa
Tôi không còn nhớ chính xác lúc nào mình bắt đầu tiếp xúc với Lời Chúa cách thân quen, bởi suốt hồi trẻ tôi khá xa lạ với Kinh thánh dù sinh ra trong gia đình có đạo. Khi ấy, những giờ kinh, nghi thức chỉ là thói quen truyền thống mà không thực sự lay động lòng tôi. Tôi như người bước đi trong đêm tối, loanh quanh bên ngoài vùng sáng đức tin, chưa từng trải nghiệm ánh sáng nội tâm chói rạng bởi Lời Chúa.
Đầu những năm 2000, khi Giáo hội thúc đẩy chương trình đọc Lời Chúa, tôi được mời gọi tiếp nhận trực tiếp Lời Chúa, rồi từng bước đến với phương pháp Lectio Divina. Qua từng câu chữ, từng phút suy niệm cầu nguyện, tôi nhận ra Lời Chúa dần dần thấm nhập sâu vào tâm hồn, chuyển hóa tư duy và thay đổi cuộc sống tôi. Lời Chúa không còn là một quyển sách xa lạ, mà trở thành hơi thở thường ngày, là ánh sáng dẫn tôi bước đi trong mọi hoàn cảnh.
Nhờ có cộng đoàn Cùng Theo Chúa, thường xuyên tôi học cách đọc Kinh thánh với tâm tình cầu nguyện sâu sắc hơn, biết lắng nghe trong thinh lặng, để Lời Chúa dẫn dắt, chi phối mọi quyết định trong cuộc sống. Mỗi ngày một ít, tôi cảm nghiệm ơn Chúa biến đổi tâm hồn, giúp mình trở nên môn đệ trung thành và chứng nhân sống động cho Tin mừng giữa đời thường.
Lời cầu nguyện
Lạy Chúa, hành trình tu đức qua Lectio Divina giúp con cảm nhận sâu sắc rằng Lời Chúa chính là nguồn sáng soi đường, là sức mạnh nâng đỡ tâm hồn con giữa những thử thách cuộc đời. Khi Lời Chúa trở thành tâm điểm đời sống, nó làm mới tư duy, lời nói và hành động của con, để con thực sự trở nên môn đệ kiên trung của Chúa.
Lạy Chúa, Lời Chúa không chỉ là những trang sách, mà là nguồn sống thiêng liêng, dẫn dắt con trong mọi bước đường. Xin giúp con học được tinh thần cầu nguyện, chiêm niệm, để trở thành chứng nhân đích thực, loan truyền Tin mừng bằng chính đời sống thường ngày của con.
Hồi tâm
1/ Mỗi ngày, với Lectio Divina, ta dễ dàng mở lòng đón nhận Lời Chúa hơn. Làm thế nào để bạn biến ánh sáng và sức mạnh của Chúa thành hành động cụ thể trong đời sống thường ngày?
2/ Sau khi đón nhận và sống Lời Chúa, bạn có trải nghiệm gì về sứ vụ làm chứng nhân Tin mừng giữa thế giới hôm nay?
PX. Nguyễn Thái