Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca 6, 27-38.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Thầy bảo các con đang nghe Thầy đây: Các con hãy yêu kẻ thù, hãy làm ơn cho những kẻ ghét mình, hãy chúc phúc cho những kẻ nguyền rủa mình, hãy cầu nguyện cho những kẻ vu khống mình. Ai vả con má bên này, thì đưa cả má bên kia; ai lột áo ngoài của con, thì con cũng đừng cản nó lấy áo trong. Ai xin, thì con hãy cho, và ai lấy gì của con, thì đừng đòi lại.

Các con muốn người ta làm điều gì cho các con, thì hãy làm cho người ta như vậy. Nếu các con yêu những kẻ yêu các con, thì còn ân nghĩa gì nữa? Vì cả những người tội lỗi cũng yêu những ai yêu họ. Và nếu các con làm ơn cho những kẻ làm ơn cho các con, thì còn ân nghĩa gì? Cả những người tội lỗi cũng làm như vậy. Và nếu các con cho ai vay mượn mà trông người ta trả lại, thì còn ân nghĩa gì? Cả những người tội lỗi cũng cho những kẻ tội lỗi vay mượn để rồi được trả lại sòng phẳng.

Vậy các con hãy yêu kẻ thù, hãy làm ơn và cho vay mượn mà không trông báo đền. Phần thưởng của các con bấy giờ sẽ lớn lao, và các con sẽ là con cái Ðấng Tối Cao, vì Người nhân hậu với những kẻ bội bạc và những kẻ gian ác.

Vậy các con hãy ở nhân từ như Cha các con là Ðấng nhân từ. Ðừng xét đoán, thì các con sẽ khỏi bị xét đoán; đừng kết án, thì các con khỏi bị kết án. Hãy tha thứ, thì các con sẽ được thứ tha. Hãy cho, thì sẽ cho lại các con; người ta sẽ lấy đấu hảo hạng, đã dằn, đã lắc và đầy tràn mà đổ vào vạt áo các con. Vì các con đong đấu nào, thì cũng sẽ được đong trả lại bằng đấu ấy”.

“Hãy làm ơn và cho vay mà chẳng hề hy vọng được đền trả!”.

“Bác ái vượt xa công lý, vì yêu là trao ban, là hiến tặng cho người khác điều thuộc về mình!” – Bênêđictô XVI.

Kính thưa Anh Chị em,

Yêu là trao điều thuộc về mình. Nhưng Tin Mừng còn đi xa hơn: biết người kia sai mà vẫn trao ban vì không tuyệt vọng về họ. Bởi một phán quyết có thể đúng về quá khứ mà vẫn không giúp một người đổi đời – ‘đúng mà không cứu sống’.

“Mà chẳng hề hy vọng được đền trả”. Bản Hy Lạp viết mēdèn apelpízontes: “chẳng hề hy vọng”. Theo cách hiểu thông dụng, apelpízō ở đây là “mong lấy lại”; nhưng trong tiếng Hy Lạp cổ, nó còn là “mất hy vọng, tuyệt vọng”. Vì thế, cả cụm còn vang lên: “chẳng hề tuyệt vọng”. Hai cách đọc gặp nhau tuyệt đẹp: không hy vọng lấy lại điều đã cho, nhưng cũng không hết hy vọng vào người đã nhận. Thiên Chúa nhân hậu với kẻ vô ân, độc ác; Ngài không đóng khung họ trong điều họ đã làm. Công lý có thể khép hồ sơ; tình yêu vẫn mở một ngày mai.

Chúa Giêsu không bảo môn đệ chỉ thôi trả đũa; Ngài đòi nhiều hơn: làm ơn, chúc lành, cầu nguyện và trao ban. Những hành động ấy đi trước sự đổi thay, để người kia còn đường hoán cải. “Cầu nguyện cho những người đã làm hại chúng ta là bước đầu tiên để biến điều ác thành điều thiện!” – Phanxicô.

Tình yêu không phủ nhận vết thương, cũng không bảo đảm kẻ dữ sẽ trở về; nó chỉ từ chối biến điều họ đã làm thành lời cuối về cuộc đời họ. Phán quyết chỉ đọc trang đã viết; lòng thương xót còn nhìn thấy điều ân sủng có thể viết tiếp. Chúng ta thường khép lại một đời người bằng một kết luận rất đúng: “Con người ấy là thế!”. Thiên Chúa thì không; Ngài thấy điều xấu nơi người ấy mà vẫn tiếp tục làm điều lành.

Điều Chúa Giêsu dạy, Phaolô áp dụng cho cộng đoàn Côrintô: “Sự hiểu biết thì sinh lòng kiêu ngạo, còn lòng bác ái thì xây dựng!” – bài đọc một. Một thần học đúng về ngẫu tượng mà quên người anh em là một thần học chưa hiểu thập giá. Chân lý thuộc về Chúa phải giúp một con người đứng lên thay vì xô họ ngã xuống. Bởi thế, “Lạy Chúa, xin dẫn con theo chính lộ ngàn đời!” – Thánh Vịnh đáp ca – không chỉ là lời cầu xin tránh điều sai, nhưng còn xin cho cái đúng biết mở đường sống cho người khác. Để sống được điều ấy, chúng ta chỉ còn biết cầu xin: “Xin ban điều Ngài truyền dạy, và truyền dạy điều Ngài muốn!” – Augustinô.

Anh Chị em,

Đức Kitô biết rõ sự thật về mỗi người, nhưng không đồng nhất ai với điều tồi tệ nhất họ đã gây ra. Trên đồi Sọ, Ngài không hạ chân lý xuống để cứu tội nhân; Ngài hạ chính mình, mang lấy bản án và trả lại cho họ phẩm giá làm con. Con người nhân danh cái đúng để đóng đinh Con Thiên Chúa vào thập giá; Thiên Chúa dùng tình yêu biến chính thập giá ấy thành ơn cứu độ cho cả nhân loại. Đó là câu trả lời của Ngài cho một thế giới ‘đúng mà không cứu sống’: chân lý chỉ đi đến cùng khi làm cho một con người sống.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, cho con đủ sáng để nhận ra điều sai; đủ quảng đại để làm ơn cho người ghét mình; và đủ hy vọng để mở cho người anh em một tương lai!”, Amen.

Lm. Minh Anh TGP. Huế