Ngài xây dựng một vài công trình mới cho tu viện, đặc biệt một  nhà nguyện rộng rãi và thanh nhã.

Trách nhiệm nặng nề: 15 giáo xứ, 17 linh mục và 11.031 Kitô hữu, nhưng dầu nặng nề bao nhiêu vẫn không vượt quá sức ngài, bởi vì từ khi đến Miền Truyền Giáo ngài đã thâu thập được một sự hiểu biết hoàn hảo về phong tục tập quán của xứ sở và việc thực hành mục vụ tông đồ.

Thế nên trong khoảng 10 năm ngài gánh vác trách nhiệm với tinh thần lạc quan, vui tính và một năng lực hoạt động phi thường, tận tâm lo cho giáo xứ và giáo hạt được ngài thường xuyên thăm viếng. 

Các kitô hữu rất gắn bó với ngài, vì vậy họ rất tiếc nuối khi thấy ngài phải rời xa giáo xứ Cổ Vưu, để đi đảm trách giáo xứ Phanxicô Xavie ở Huế. 

Giáo xứ này lúc đó vừa mới thành lập và gồm phần nhiều là những công chức, những người sau một thời gian lưu lại vài năm đã về Pháp hoặc thay đổi chỗ làm.

Ngoài số giáo dân trôi nổi mà ngài vẫn phải lo tổ chức trong giáo xứ và đào luyện đời sống đạo, vị chủ chăn còn phải lo các bệnh viện Pháp và bản địa, lo trường Jeanne-d’Arc và các lính tây trông coi nhà lao, vì vậy  thật nhiều việc. Bổn phận chính ngài giữ luôn trong lòng phải chu toàn, đó là giáo dục nghiêm chỉnh các bổn đạo của mình những chân lý trong đạo, bằng cách mỗi Chúa Nhật giải thích cho họ học thuyết kitô giáo một cách có phương pháp và rõ ràng: vì thế ngài chuẩn bị đàng hoàng các bài giảng và bài giáo lý, không quá cậy dựa vào cách diễn tả dễ dàng và hùng biện của mình, và đều đặn dạy giáo lý cho các học sinh trường Jeanne-d’Arc cũng như các trẻ trong
giáo xứ. 

Các bệnh nhân trong bệnh viện được ngài thăm một ngày hai lần và cha Lemasle luôn ở trong tư thế sẵn sàng để đến ngay với bệnh nhân khi được gọi, điều thường xảy đến cả ngày lẫn đêm; việc mục vụ thỉnh thoảng khó khăn và tế nhị, nhưng ngài nhiệt tâm chu toàn. Ngài vui mừng rửa tội nhiều lương dân. Với các quân nhân, ngài luôn có những mối tương quan tốt đẹp làm cho việc mục vụ của ngài được dễ dàng. 

Phải làm việc tông đồ quá sức mình chắc chắn gây tổn hại cho sức khoẻ. Quả thực, ngài đã phải đi nghỉ vài tháng ở Đà-Lạt, nhờ vậy ngài tiếp tục việc mục vụ sau đó cách vững chắc trong nhiều năm. 

Năm 1930 cha Lemasle được gọi làm cha Chính (Provicaire) Miền Truyền Giáo và là Đại diện Thừa Ủy (Vicaire délégué) thế chỗ cha Chabanon được bổ nhiệm làm Giám mục Phó của Đức Cha Allys. Tất cả hàng giáo sĩ đều chờ đợi điều đó và đề cử ngài cho nhiệm vụ đó: nhưng ít lâu sau, cơn bệnh ngài mắc phải từ nhiều năm lại trở nặng buộc ngài phải về Pháp để chữa trị, vì không hy vọng chữa lành tại Việt Nam lúc đó. 

Ngày 26 tháng 3 năm 1931, ngài viết như sau cho vị Giám mục của ngài: “Thưa Đức Cha, như con đã báo trước với Đức Cha, Phân khoa (Faculté) trong bệnh viện đòi con phải lo đi chữa bệnh tại Pháp. Tình trạng sức khoẻ buộc con phải chịu hy sinh này làm cho con rất cực lòn, nhất là trong hoàn cảnh hiện nay. Con hy vọng có thể ở lại đây, nhưng các bác sĩ nói với con rằng một thời gian lưu lại tại Pháp là tuyệt đối cần thiết”. 

Vì vậy ngài lên đường và đến Marseille ngày 2 tháng 6 năm 1931 sau một cuộc vượt đại dương tốt đẹp cùng với nhiều anh em đồng sự. Một vài ngày sau đó, ngài đã gặp lại mẹ già, người em và các bà con khác sau một cuộc vắng bóng 33 năm! 

Ngài viết cho Đức Cha Chabanon: “Vui biết bao cho mọi người! Xúc động biết chừng nào! Điều không ngăn cản con vẫn ở gần Đức Cha trong tâm tưởng”. Vào tháng 12 năm 1931, Ngài phải lên bàn mổ tại Paris mang lại cho ngài một sức khoẻ khả quan. 

Suốt thời gian lưu lại Pháp, cha Lemasle lo lắng nhiều đến việc thiết lập trường Providence ở Huế, tìm một Hội dòng sẵn sàng đảm đương cơ sở này, Ngài đã gõ cửa nhiều nơi mà không thành công trong những vận động này; tất cả mọi hội dòng đều thiếu nhân sự. Thực sự công trình ở quá xa và cũng rất khó khăn trong thời kỳ khủng hoảng này. Bấy giờ ngài bắt đầu đi kiếm tìm các giáo sư tình nguyện và cũng chẳng hề đạt kết quả. 

Trong khoảng thời gian đó, ngài đã thực hiện một cuộc hành trình đến Roma, nơi ngài đã có diễm phúc được Đức Thánh Cha Piô XI tiếp kiến riêng.

Trong vòng 20 phút, ngài đã trình bày cho Đức Thánh Cha biết về giáo phận Huế, về hàng giáo sĩ và các công trình của giáo phận. Dễ đoán được là ngài giữ một kỷ niệm khó quên và đầy khích lệ về cuộc hội kiến này với ĐTC Piô XI. Ngài cũng nói chuyện với Đức Hồng Y Tổng trưởng Bộ Truyền Giáo, là vị rất quan tâm đến việc thiết lập một trường cấp hai ở Huế.   

(Còn tiếp)              

Lm. Stanislaô Nguyễn Đức Vệ